Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) gelecek hafta açıklayacağı faiz kararı, küresel piyasalarda uzun süredir duyulmayan bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı: Yen finansmanının sona ermesi ihtimali. Ancak son dönemde incelenen veriler, korkulan senaryonun sanıldığı kadar güçlü olmadığını, riskin başka bir noktada toplandığını işaret ediyor.
Yen üzerinden borçlanarak daha yüksek getirili varlıklara yönelmek, uluslararası fonların uzun bir dönem boyunca kullandığı standart stratejilerden biri olmuştu. Bu mekanizma, neredeyse sıfıra sabitlenmiş Japon faizlerinin sağladığı ucuz krediye dayanıyordu. Finans kuruluşları, bu koşulları özellikle teknoloji hisseleri gibi volatil alanlarda getiri artırıcı kaldıraç olarak değerlendirmişti.
Şimdi ise tablo değişiyor. BOJ’un politika faizini %0,75 düzeyine çekmeye hazırlanması, ilk bakışta carry trade’in sonunu çağrıştırsa da, ABD’deki %3,75 seviyesinde kalan faizlerle karşılaştırıldığında yenin hâlâ düşük maliyetli finansman kaynağı olmayı sürdürdüğü görülüyor. Üstelik Japon 10 yıllık tahvil getirilerinin %1,95 seviyesine ulaşması, piyasaların faiz artışını aylardır sindirdiğini ortaya koyuyor.
Analist Eamonn Sheridan, 2023’ten bu yana yatırımcı davranışının kademeli biçimde değiştiğini, bu nedenle şiddetli bir türbülans beklemediğini belirtiyor. Ona göre BOJ’un atacağı adım “yeni bir dönemin işareti” değil; uzun süredir devam eden normalleşme sürecinin doğal parçası.
Pozisyonlanma verileri de bu değerlendirmeyi destekliyor. Yatırımcıların Şubat ayından bu yana yende net alım yönünde durmaları, olası bir sürpriz karşısında panik işlemlerinin sınırlı kalmasını sağlayabilir. Geçtiğimiz yıl Temmuz ayında yaşanan sert hareketlerin aksine bu kez piyasa, karar öncesi oldukça dengeli bir pozisyona sahip.
Ancak dikkatler giderek başka bir noktaya kayıyor: Japonya’nın sıkılaşması, küresel tahvil piyasaları üzerinde zincirleme etki yaratabilir. Japon getirilerindeki yükseliş, ABD tahvil faizlerindeki düşüşü yavaşlatarak küresel faiz ortamını uzun süre yüksek tutabilir. Bu durum, riskli varlıklara yönelik iştahın zayıflamasına neden olabilir.
Üstelik yalnızca BOJ politikası değil, ABD’de Donald Trump yönetiminin planladığı geniş ölçekli mali programlar da küresel borçlanma maliyetlerini artırabilecek potansiyele sahip. Bu nedenle uzmanlar, önümüzdeki dönemde piyasalarda yön belirleyici faktörün yenin değeri değil, faizlerin ne kadar yüksekte kalacağı olduğunu vurguluyor.
